ΛευΚωΣια: Μια ΒοΛΤα ΣΤηΝ οΔο εΡΜου
Αν θέλετε να ανακαλύψετε πώς ιστορία, παράδοση, αρχιτεκτονική, µόδα, τέχνη και… δέκα χιλιάδες µέλισσες συνυπάρχουν σε έναν και µόνο δρόµο, τότε κάντε µια βόλτα στην οδό Ερµού, στην παλιά Λευκωσία.
Tα χρώµατα της Παλιάς Λευκωσίας ζωντανεύουν µέσα από τις φωτεινές ακτίνες του ηλίου, µε τους ψηλούς φοίνικες να σχηµατίζουν στην άσφαλτο το σχήµα των σκιών τους. Κατευθύνοµαι προς την οδό Ερµού, ένα δρόµο ιστορικό, ο οποίος στις αναµνήσεις των ηλικιωµένων κατοίκων της πόλης συνιστά σηµείο αναφοράς σε ένα σωρό αφηγήµατα, από εκείνα που συνθέτουν τη συλλογική µνήµη ενός τόπου. Κάποτε, ο πιο εµπορικός δρόµος, µε τους πλανώδιους πωλητές και τα παζάρια και τα κάθε λογής µαγαζιά – σήµερα, κοµµένος στη µέση, µε ένα µεγάλο µέρος του να «ανήκει» στη νεκρή ζώνη. Το ζωντανό κοµµάτι του, ωστόσο, έχει πρόσφατα αναπαλαιωθεί και, µέσα από εκλεπτυσµένα µαγαζιά, hipster bars, παραδοσιακά καφενεία, χώρους τέχνης, graffiti και εναλλακτικές προτάσεις µόδας, αποτελεί πόλο έλξης για όποιον ψάχνεται και ψάχνει τις γοητευτικές ιδιαιτερότητες µιας πόλης.


Στο σταυροδρόµι της ιστορίας
Η αφετηρία της οδού Ερµού σηµατοδοτείται από ένα µικρό σταυροδρόµι, στο οποίο τέµνεται µε τις οδούς Έκτορος, Αµµοχώστου και Μίνωος. Μια χρυσή τοµή που αξίζει για ένα Instagram story, αφού τα παλιά αρχοντικά ξεπροβάλλουν επιβλητικά από όλες τις µεριές. Στροφή αριστερά και αντικρίζω το The Shoe Factory. Μη σας παραπλανήσει το όνοµα. Πρόκειται για το Ίδρυµα Τεχνών Φάρος, το οποίο στεγάζεται σε ένα κτίριο που κάποτε ήταν εργοστάσιο παπουτσιών. Ο ιδρυτής του Φάρου, Γκάρο Κεχεγιάν, το αποκατέστησε σε µια εποχή (γύρω στο 1998) που θεωρούνταν περίεργο να επενδύσει κάποιος σ’ αυτήν την περιοχή. Προφανώς, εκείνος έβλεπε µπροστά και σήµερα, εκεί όπου κάποτε έφτιαχναν παπούτσια, λαµβάνουν χώρα οι πιο ενδιαφέρουσες συναυλίες κλασικής µουσικής µε ντόπιους αλλά και διεθνούς φήµης µουσικούς. Αν τυχόν, κατά την παραµονή σας, πετύχετε µια από αυτές, µη χάσετε την ευκαιρία να παρευρεθείτε, καθώς στο εσωτερικό του ιδρύµατος θα ανακαλύψετε –εκτός από την αρµονία της µουσικής– και την αρχιτεκτονική αρµονία, µιας και ο χώρος αποτελεί και την οικία του κ. Κεχεγιάν. Ένα σπίτι γεµάτο από βουκαµβίλιες στην εσωτερική του αυλή και µια υπέροχη συλλογή έργων τέχνης στη µεγάλη σάλα.


Δίπλα ακριβώς από το Ίδρυµα Φάρος δεσπόζει ένα υπέροχο κτίριο µε τη δική του ιδιαίτερη ιστορία. Το Ερµού 300 ήταν κάποτε το «Χάνι του ζωέµπορα» (γύρω στο 1800), µέσα στο οποίο διεξαγόταν µεγάλη λαϊκή αγορά, µε τους εµπόρους να καταφθάνουν µε τις άµαξές τους για να πουλήσουν την πραµάτεια τους και να διανυκτερεύσουν εκεί µε τα ζώα τους. Αργότερα, ο χώρος καταλείφθηκε από παραδοσιακούς τεχνίτες, πελεκάνους, µεταλλουργούς, τορναδόρους, µέχρι που το 2006 το υποστατικό πωλήθηκε στην οικογένεια του αρχιτέκτονα Στεφάν Φυσεντζίδη. Ο ίδιος, αφού το έφτιαξε σεβόµενος την αρχιτεκτονική παράδοση, διατηρεί σήµερα εκεί το γραφείο και το σπίτι του αλλά και ένα ιδιαίτερο µαγαζί µε την ονοµασία FABoutique, προτείνοντας εναλλακτικής άποψης και αισθητικής είδη διακόσµησης. Αξίζει να το εξερευνήσετε αλλά και να ρίξετε, επίσης, µια κλεφτή µατιά στην εσωτερική αυλή του, η οποία αποτελεί ό,τι πιο µαγευτικό κρύβει η οδός Ερµού.
Πανοραµική θέα και περιήγηση
Ακριβώς απέναντι, ένα µικρό µαγαζί µε µεταλλικές κατασκευές, το Scrap Metal Art, θυµίζει κάτι από τις παλιές ασπρόµαυρες φωτογραφίες της Ερµού, ενώ ακριβώς δίπλα, το Κέντρο Εικαστικών Τεχνών και Έρευνας (CVAR) σας προσκαλεί σε ένα ταξίδι στην ιστορία της Κύπρου, για να ζήσετε όσα βίωσαν οι περιηγητές που επισκέφθηκαν το νησί σε περασµένες εποχές. Στο χώρο του µουσείου άνοιξε πρόσφατα το Vintage wine bar & bistro, ενώ από το υπέροχο roof terrace µπορείτε να απολαύσετε µια πανοραµική «λήψη» της Παλιάς Λευκωσίας, ιδανική για να συλλάβει κάθε φωτογραφική απόπειρα ειδυλλιακών snapshots. Λίγα µέτρα πιο κάτω, στην Ερµού 271, το καφενεδάκι Δίχωρο απλώνει τα τραπεζάκια του σε όλο το πλάτος του πεζοδροµηµένου δρόµου και σας καλεί να χαλαρώσετε αφηµένοι στο ζεστό ήλιο, απολαµβάνοντας µυρωδάτο καφέ το πρωί ή πιατέλες µε τυριά και φρούτα µαζί µε ένα cocktail, αργά το απόγευµα. Αν, µάλιστα, έχετε όρεξη για ναργιλέ µε µουσική υπόκρουση jazz-hop, chill-hop, funk και swing, βρίσκεστε στο σωστό µέρος! Στο νούµερο 261 στεγάζεται το Rock Bar, χαλαρό και αυθόρµητο, σφύζει κάθε βράδυ από κόσµο, που λικνίζεται στο ρυθµό εναλλακτικών µουσικών µε διάφορους guest DJs στα decks.

Το «Ρω» και οι... µέλισσες
Ένα παλιό ξυλουργείο, στην ίδια ευθεία µε το Δίχωρο, επιβεβαιώνει πως ο δρόµος έχει τη δική του ιστορία, ενώ απέναντι το πολύ σικ µαγαζί Ρω έρχεται να προσθέσει σ’ αυτήν την ιστορία τη µεταµοντέρνα της εκδοχή. Στο Ρω δεν ξέρεις τι να πρωτοαντικρίσεις. Την ευφάνταστη διακόσµησή του ή τη συλλογή των minimal casual chic ρούχων και αξεσουάρ; Αµφότερα, αναβαθµίζουν στο έπακρο τον πήχη της αισθητικής! Ο ιδιοκτήτης του, Πολύβιος Πολυβίου –ο οποίος διατηρεί παράλληλα και το mainstream εστιατόριο D.O.T. στην αρχή της οδού Έκτορος– φέρει αναµφισβήτητα ακέραια την ευθύνη της ευρωπαϊκής εσάνς που αποπνέει πλέον η Ερµού. Ο δρόµος συνεχίζεται σε µια ανηφορική στροφή, µε τη γοητεία του να κορυφώνεται στο καταπληκτικό graffiti µε την υπογραφή του γνωστού street artist Φίκου, το οποίο είναι εµπνευσµένο από το ποίηµα «Oνήσιλος» του σπουδαίου Κύπριου ποιητή Παντελή Μηχανικού. Αξίζει να αναζητήσετε το ποίηµα για να αντιληφθείτε και τη σηµειολογία του εν λόγω graffiti, που αποτελεί σήµα κατατεθέν ολόκληρης της περιοχής, αφού περικλείει µέσα του βαθιές αλήθειες του τόπου παραπέµποντας στην ιστορία του Ονήσιλου.
Κούκλες και παραδοσιακα ΓΛΥΚΑ
Το graffiti φιγουράρει στην είσοδο µιας µικρής στοάς, όπου το µοναδικό της µαγαζί, οι Μεταφορές Καζακαίος, µοιάζει βγαλµένο από άλλες εποχές, αφήνοντας αποχρώσες ενδείξεις για το πώς ήταν κάποτε ολόκληρη η περιοχή. Ακριβώς δίπλα συναντάµε το παραδοσιακό καφενείο µε την ονοµασία Ιστορίες & Πράσσειν Άλογα. Εδώ επιβάλλεται µια στάση, αν πραγµατικά θέλετε να γευθείτε τα παραδοσιακά εδέσµατα της πόλης. Διά χειρός της κ. Δώρας, υπέροχες καρυδόπιτες, σπανακόπιτες, cheesecakes, αλλά εκείνο που σίγουρα ξεχωρίζει και δεν πρόκειται να το βρείτε πουθενά αλλού είναι η τυρόπιτα µε κανταΐφι. Δροσιστείτε µε φρέσκια λεµονάδα µε δυόσµο ή απολαύστε ένα παραδοσιακό cocktail µε Zιβανία. Εάν σκοπεύετε να πιείτε παραπάνω από ένα cocktail, καλό είναι να έχετε κάνει πρώτα µια επίσκεψη στο εργαστήρι κεραµικής της Σουζάνας Πετρή, κατά την οποία «η κεραµική είναι ένας όµορφος τρόπος για να µάθεις την ιστορία ενός τόπου». Εκεί θα περιεργαστείτε τις δηµιουργίες της κι αν θέλετε µπορείτε να κάνετε και τη δική σας παραγγελία! Ακριβώς απέναντι, στο γουστόζικο µαγαζάκι Vagabond Handcrafted σας περιµένει η Τζένη µε τις παραµυθένιες χειροποίητες κούκλες της. Η Τζένη µε «συστήνει» σε κάθε µια από αυτές και µου εξηγεί τα φυσικά υλικά που χρησιµοποιεί. Με ενηµερώνει, µάλιστα, πως στο µαγαζί της φιλοξενεί και δηµιουργίες άλλων Κύπριων και Ελλήνων καλλιτεχνών, ωστόσο, η κουκλοποιία της είναι αυτή που κερδίζει τις εντυπώσεις.
Κιούλια της µανιφατούρας
Αποχαιρετώ την Τζένη µε τις κούκλες της και τη Σουζάνα µε τα κεραµικά της και κατηφορίζω ευδιάθετη την Ερµού. Κάνω µικρές στάσεις για να µυρίσω τα ανθισµένα κιούλια αλλά και για να φωτογραφίσω τις επιβλητικές πόρτες των σπιτιών, πάνω στις οποίες κρέµονται µικρά ξύλινα «welcome»… Φτάνοντας στο σπίτι και ψάχνοντας τις σηµειώσεις µου, ανακαλύπτω πως πριν από τις αρχές του 20ού αιώνα, όταν δεν υπήρχαν ακόµη ονοµασίες για τους δρόµους (ονοµασίες δόθηκαν επίσηµα το 1912), εκείνοι ήταν γνωστοί µε ονοµασίες που είχαν καθιερωθεί εξαιτίας των επαγγελµατικών καταστηµάτων που τους χαρακτήριζαν. Η οδός Ερµού ήταν, λοιπόν, γνωστή ως «ο δρόµος της µανιφατούρας» (προφανώς από το «manufacture») επειδή σ’ αυτήν πωλούνταν εισαγόµενα υφάσµατα και άλλα βιοµηχανοποιηµένα είδη. Και µ’ αυτήν την πληροφορία, επιλέγω να κλείσω τη βόλτα µου, αφήνοντας το πέρασµα των αιώνων να της προσδώσει µια άλλη, ξέχωρη σηµασία.

