Φυσικες ομορφιες της Παφου
Κείμενο: Ιωάννα Χριστοδούλου
Φωτογραφίες: Silvio Rusmigo
Φυσικές οµορφιές σµίγουν το παράκτιο τοπίο µε την καταπράσινη κοιλάδα, φιλόξενοι κάτοικοι τιµούν την πολιτιστική κληρονοµιά της περιοχής και µία πολυσέλιδη ιστορία ξετυλίγεται ανά τους αιώνες. Αυτή είναι η Λέµπα: Ένα νοερό ταξίδι στο χθες και µία απτή εµπειρία στο σήµερα.
Ταξιδεύοντας οδικώς, 4,5 χιλιόµετρα βόρεια της Πάφου, θα καταλήξετε σε µία πανέµορφη παράκτια πεδιάδα. Το ειδυλλιακό καρέ που θ’ αποκαλυφθεί µπροστά σας, κάτω απ’ το καµπίσιο φως που περιλούζει τη Λέµπα, είναι έτοιµο να ξεδιπλώσει µία ιστορία δεκάδων χιλιάδων χρόνων. Ξετυλίγοντας το νήµα της ονοµασίας «Λέµπα», οδηγούµαστε πίσω στη Φραγκοκρατία, όπου εντοπίζουµε πως το τοπωνύµιο αποτελεί επανάληψη της ονοµασίας του γειτονικού χωριού, «Έµπα», µε την προσθήκη του γαλλικού άρθρου «Le», L’Emba. Κατοικηµένη απ’ τα προϊστορικά χρόνια, η περιοχή είναι πλούσια σε αρχαιότητες, µε πιο σηµαντικό οικισµό την τοποθεσία Λάκκοι, η οποία χρονολογείται απ’ την εποχή του χαλκού. Ένα από τα σηµαντικότερα ευρήµατα της περιόδου είναι το γυναικείο λατρευτικό ειδώλιο «Η κυρά της Λέµπας», που θεωρείται η πρόγονος της Κύπριδας Αφροδίτης. Θαυµάστε το από κοντά στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου.
Μέσα στο πράσινο και στο γαλάζιο
Ξεκινήστε τη βόλτα σας από το φυσικό πάρκο µε την ονοµασία «Πάρκο των λουλουδιών». Εκεί, θα εντυπωσιαστείτε από τη σπάνια βιοποικιλότητα της περιοχής, απολαµβάνοντας την εικόνα και τον ήχο του νερού που ρέει ολόχρονα µέσα από πηγές. Δώστε έµφαση στις τρεµιθιές, που συνδέονται µε την ιστορία του χωριού, αφού έως σήµερα οι ντόπιοι τις χρησιµοποιούν για να φτιάξουν το γευστικό και θεραπευτικό τρεµιθέλαιο αλλά και την εξαίρετη τρεµιθόπιτα, από τους καρπούς του τρεµιθιού. Από τα σπάνια ενδηµικά φυτά της κοιλάδας είναι και η Bosea cypria, γνωστή στους ντόπιους ως ζουλάκι, και µία χαρουπιά οκτακοσίων ετών, προστατευόµενη από το Τµήµα Δασών. Αν είστε φυσιολάτρες, στην κοιλάδα της Λέµπας, θα εντυπωσιαστείτε επιπλέον από τη φυσική σπηλιά, που βρίσκεται κοντά στην πηγή της βρύσης και φέρει υπολείµµατα σταλακτιτών. Αν πάλι βρεθείτε στο εν λόγω σηµείο µε παιδιά, καλό είναι να γνωρίζετε ότι επτά πανέµορφοι χώροι πρασίνου –µέσα και γύρω από την κοινότητα– αξίζουν µε το παραπάνω µία οικογενειακή απόδραση στην καρδιά της φύσης και σε ειδικά διαµορφωµένους παιδότοπους. Καλό είναι να έχετε κατά νου ότι η Λέµπα είναι χτισµένη στο ύψωµα µεταξύ δύο ποταµών: των Κοτζιά και Ταϊσή. Ακολουθώντας τους, θα καταλήξετε στην αµµώδη παραλία µε την ονοµασία Sandy Beach, ένα ιδανικό σηµείο και για τους λάτρεις του surfing. Πρόκειται για µία απ’ τις καθαρότερες παραλίες της χώρας, εξ ου και ο λόγος που φέρει τη Γαλάζια Σηµαία.
Τέχνες, πολιτισµός κι ένα µαγικό ηλιοβασίλεµα
Ως επισκέπτης του χωριού, θα βιώσετε, εκτός απ’ τη χαρακτηριστική φιλοξενία των κατοίκων, το µαγευτικό ηλιοβασίλεµα για το οποίο φηµίζεται η περιοχή. Το σηµείο για να εξασφαλίσετε την καλύτερη θέα, είναι εκεί όπου δεσπόζει το πάρκο, µία καταπράσινη έκταση πενήντα εκταρίων. Στο χώρο όπου βρίσκεται το Πολιτιστικό Κέντρο, θα χαλαρώσετε απολαµβάνοντας το δείπνο ή το ποτό σας, συντροφιά µε τη ροµαντική εικόνα της δύσης του ηλίου. Εντός του χωριού, αξίζει να κάνετε µία επίσκεψη στον πρόσφατα ανακαινισµένο ναό που είναι αφιερωµένος στον Άγιο Στέφανο και χτισµένος στα θεµέλια µίας παλαιότερης µικρής εκκλησίας. Οι άλλες δύο εκκλησίες της περιοχής είναι της Αγίας Μαρίνας και του Αρχαγγέλου. Ο πολιτιστικός χαρακτήρας της Λέµπας ξεδιπλώνεται περαιτέρω µέσα από το Αρχαιολογικό Κέντρο Ερευνών, το οποίο εδρεύει στην περιοχή εδώ και τέσσερις δεκαετίες.
Επιπλέον, η Σχολή Τέχνης «Στας Παράσκος» δίνει πνοή στον τόπο αυτό, καθώς φιλοξενεί ντόπιους και ξένους σπουδαστές εικαστικών τεχνών, συµβάλλοντας µε τρόπο απτό στην τέχνη και τον πολιτισµό ολόκληρου του νησιού. Εκεί αξίζει να δείτε από κοντά, µεταξύ άλλων, ένα υπαίθριο γλυπτό, γνωστό ως το «Τείχος της Λέµπας». Πρόκειται για ένα εξαίρετο έργο τέχνης που οφείλει τη δηµιουργία του στον πρωτοπόρο Κύπριο καλλιτέχνη Στας Παράσκο. Μαζί µε άλλα σπουδαία δηµιουργήµατα φιλοξενείται στον πανέµορφο κήπο γλυπτών της Σχολής που στάθηκε αφορµή, ώστε το 2008 η Λέµπα να ανακηρυχθεί και επίσηµα «Πολιτιστικό χωριό της Κύπρου».
Απ’ τα σηµαντικότερα σηµεία που πρέπει να βάλετε στη λίστα των επισκέψεών σας είναι ο παλαιολιθικός οικισµός της Λέµπας, όπου θα έρθετε σε επαφή –µέσω αναπαράστασης– µε πραγµατικά αντίγραφα παλαιολιθικών οικισµών. Στη Λέµπα, η οποία κατά την περίοδο 1200-1300 µ.Χ. υπήρξε το πρώτο κέντρο παραγωγής και εξαγωγής της εµφιαλωµένης κεραµικής, οφείλουµε τα λεγόµενα «αλειφτά». Τα αλειφτά εξυπηρετούσαν ως αγγεία οικιακής χρήσης τους ντόπιους και ήταν στολισµένα µε απλό, ελεύθερο διάκοσµο. Έως σήµερα το χωριό παραµένει ιδιαίτερα γνωστό για την παράδοσή του στην αγγειοπλαστική, την οποία συνεχίζει µέσω των αγγειοπλαστών της κοινότητας. Σε σύντοµο χρονικό διάστηµα, όταν ολοκληρωθούν οι εγκαταστάσεις του πολιτιστικού χωριού εντός της Λέµπας, εκτός από ζωγραφική και γλυπτική, θα διδάσκεται και η τέχνη της αγγειοπλαστικής.
Μέσα από µία περιήγηση στο χωριό και την καταπράσινη περιοχή που το αγκαλιάζει, το σίγουρο είναι ότι θα αισθανθείτε πως η Λέµπα αποτελεί έναν προορισµό που σµίγει άψογα το χθες µε το σήµερα, σ’ ένα ιστορικό τοπίο που µοιάζει βγαλµένο από παραµύθι.
Το Πάρκο Λέµπας είναι µοναδικό στο είδος του, χάρη στις πηγές νερού που ρέουν καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και συµβάλλουν στη σπάνια βιοποικιλότητα της περιοχής.
Μία φυσική σπηλιά µε υπολείµµατα σταλακτιτών, µία χαρουπιά οκτακοσίων ετών και η αµµώδης παραλία Sandy Beach, ιδανική για τους λάτρεις του surf.
Το Πολιτιστικό Κέντρο της Λέµπας, ο παλαιολιθικός οικισµός και η Σχολή Τέχνης «Στας Παράσκος».
Αµέτρητα κεραµικά ευρήµατα κατασκευάστηκαν στα αγγειο-πλαστεία της Λέµπας, µε την παράδοση της αγγειοπλαστικής να συνεχίζεται µέχρι σήµερα και να µεταλαµπαδεύεται στις επόµενες γενιές.
Στο «Πάρκο των λουλουδιών» θα εντυπωσιαστείτε από τη σπάνια βιοποικιλότητα της περιοχής.
Η Σχολή Τέχνης «Στας Παράσκος» φιλοξενεί ντόπιους και ξένους σπουδαστές εικαστικών τεχνών, συμβάλλοντας με τρόπο απτό στην τέχνη και τον πολιτισμό ολόκληρου του νησιού.
