Τωνια Μισιαλη: η σκηνοθετης
Κείμενο: Ρομίνα Ξυδά / Φωτογραφίες: Παύλος Βρυωνίδης
Με τόλμη και ευαισθησία, μετατρέπει τον κινηματογράφο σε χώρο όπου οι καταπιεσμένες φωνές αποκτούν παρουσία και γίνονται παγκόσμια αφήγηση.
Οι πρώτες μνήμες της Τώνιας από το σινεμά μοιάζουν με παιχνίδι. «Καθόμουν στα σκαλιά της αίθουσας με την κούκλα μου, ρίχνοντας κλεφτές ματιές στη μεγάλη οθόνη. Δεν καταλάβαινα τι έβλεπα, αλλά η σκοτεινή αίθουσα, ο ήχος, η μαγεία του σινεμά με καθήλωναν». Μεγαλώνοντας, μια ταινία στάθηκε καθοριστική: το «Psycho» του Hitchcock. «Με τρόμαξε και με γοήτευσε ταυτόχρονα. Από τότε, έγινα σχεδόν εμμονική: έβλεπα αμέτρητες ταινίες, διάβαζα συνεντεύξεις σκηνοθετών και ηθοποιών, παρακολουθούσα τα βραβεία στην τηλεόραση – από τα Oscars μέχρι τα ευρωπαϊκά. Ουσιαστικά, επειδή ήμουν πάντα ονειροπόλα, ξέφευγα μέσα από τον κινηματογράφο, πριν ακόμα τον σπουδάσω».
Παρά την αγάπη της για τον κινηματογράφο, στην Κύπρο της δεκαετίας του ’90 μια τέτοια καριέρα δεν έμοιαζε ρεαλιστική. Ξεκίνησε σπουδές στη Διοίκηση Τουριστικών Επιχειρήσεων και Φιλοξενίας, για να καταλάβει γρήγορα ότι αυτός ο δρόμος δεν της ταίριαζε. «Διάλεγα μαθήματα εκτός κλάδου: φωτογραφία, video art, συγγραφή. Ήταν η διέξοδός μου, το κάλεσμα να αλλάξω πορεία». Ακολούθησαν σπουδές κινηματογράφου και ταινίες μικρού και μεγάλου μήκους που έχουν ταξιδέψει σε διεθνή φεστιβάλ. Όλες τους έχουν ένα κοινό νήμα: γυναίκες που ζουν κάτω από κοινωνικούς περιορισμούς.
«Μεγάλωσα σε μια πατριαρχική κοινωνία, βλέποντας γυναίκες γύρω μου να ζουν σιωπηλά στο περιθώριο και να πρέπει να παλέψουν πολύ περισσότερο από τους άντρες για μια θέση στην κοινωνία. Αυτό με πλήγωνε και με θύμωνε. Ήθελα κάτι να κάνω. Κάτι να πω». Το είπε και το έκανε: στην «Παύση», η ηρωίδα βρίσκει το δικό της τρόπο να επαναστατήσει. Στο «The Lion at My Back», δύο γυναίκες αναμετριούνται με την κοινωνική αδιαφορία και επαναπροσδιορίζουν την έννοια της οικογένειας.
Αυτό που χαρακτηρίζει τις δουλειές της είναι, επίσης, η βαθιά σύνδεση με την πατρίδα της. «Ως πρόσφυγας του ’74, κουβαλώ την απώλεια και τον ξεριζωμό, κάτι που τροφοδοτεί την ενσυναίσθησή μου για τους πρόσφυγες και τους αόρατους αγώνες». Κι αν έπρεπε να συνοψίσει σε μία φράση όλο το έργο της; «Η αέναη μάχη των γυναικών και όλων όσοι ζουν στο περιθώριο να βρουν τη φωνή τους και να συμφιλιωθούν με τον εαυτό τους».
