The Walkers, Nicosia by the Pedieos

Cyprus unlocked
ΑΝ ΘΕΛΕΤΕ ΝΑ ΖΗΣΕΤΕ ΤΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΟΧΙ ΩΣ ΑΠΛΟΙ ΤΟΥΡΙΣΤΕΣ ΑΛΛΑ ΩΣ ΤΑΞΙΔΙΩΤΕΣ, ΔΕΝ ΕΧΕΤΕ ΠΑΡΑ ΝΑ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΕΤΕ ΤΑ ΒΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΤΡΙΑΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ ΜΟΥΦΛΟΝ, ΡΟΥΘ ΚΕΣΙΣΙΑΝ. ΔΥΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟΙ ΣΤΙΣ ΟΧΘΕΣ ΤΟΥ ΠΕΔΙΑΙΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ, ΣΥΝΔΥΑΣΜΕΝΟΙ ΜΕ ΕΝΑ ΣΩΡΟ ΒΙΒΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ.

Κείμενο: Eλένη Ξένου
Φωτογραφίες: Παναγιώτης Μηνά

 

Τη συναντώ στο βιβλιοπωλείο της, ένα από τα πιο ιστορικά της πόλης µε εξειδίκευση στις κυπριακές εκδόσεις. Έχει ήδη ξεχωρίσει σε ένα ράφι µια ολόκληρη στοίβα από βιβλία. «Αυτά θα συντροφεύσουν τη βόλτα µας», λέει, χαρίζοντάς µου ένα ζεστό χαµόγελο. Και κάπως έτσι, µε διάθεση ταξιδιώτη, ξεκινάµε µε τη Ρουθ τη µακρινή µας βόλτα κατά µήκος του Πεδιαίου ποταµού.

«Παρότι είναι ποτάµι», µου λέει, «µόνο κατά τους χειµερινούς µήνες µπορείς να δεις τα καταρρακτώδη νερά του. Τον υπόλοιπο καιρό οι λιµνούλες από τα ακίνητα νερά του προσελκύουν µια πληθώρα από πουλιά, πεταλούδες και βατράχια. Αυτό βέβαια δεν σηµαίνει ότι η βόλτα τους καλοκαιρινούς µήνες είναι δυσάρεστη. Ένα σωρό πανύψηλοι ευκάλυπτοι, οι οποίοι µεταφέρθηκαν από την Τασµανία πριν από έναν ολόκληρο αιώνα, για να “στραγγίσουν” τα έλη του εδάφους που περιέβαλλαν τις ακτές του ποταµού, προσφέρουν σκιά στους επίδοξους εξερευνητές».

Δύο εκδόσεις για την άγρια φύση της Κύπρου («Wild Life of Cyprus», «Illustrated Flora of Cyprus») µετατρέπουν τον περίπατό µας σε µια επιµορφωτική περιπέτεια, ενώ η Ρουθ συνεχίζει να µου χαρίζει πολύτιµες πληροφορίες, λέγοντας πως «ο ποταµός διασχίζει πολυάριθµα χωριά που σήµερα έχουν µετατραπεί σε προάστια της ευρύτερης Λευκωσίας, στρέφεται γύρω από την περιτειχισµένη πόλη και ρέει στις πεδιάδες της Μεσαορίας, προτού χυθεί στη θάλασσα, προς τα ανατολικά στην αρχαία πόλη της Σαλαµίνας...».

 

Εκτός των τειχών

Οδός Γλάδστωνος, Παλιοί Άγιοι Οµολογητές

Αφετηρία η οδός Γλάδστωνος, ένας από τους οµορφότερους δρόµους της πόλης, όπου τα παλιά αρχοντικά σπίτια µε τους πλούσιους, καταπράσινους κήπους συνθέτουν ένα σκηνικό γεµάτο από ιστορικές αναφορές, στις οποίες µπορείς να εµβαθύνεις διαβάζοντας το βιβλίο «Τhe Architecture of the Cypriots during British Rule 1878-1960». Το τέλος του δρόµου µάς οδηγεί στο µονοπάτι του ποταµού, µια µικρή όαση στο κέντρο της πόλης. Στρίβουµε στην οδό Αγχιάλου για ένα µικρό περίπατο στο παλιό χωριό των Αγίων Οµολογητών και σταµατάµε στην ταβέρνα Πλάτανος, για ένα µεσηµεριανό διάλειµµα µε κυπριακή κουζίνα. Οι τοίχοι είναι διακοσµηµένοι µε ένα σωρό µαριονέτες. «Είναι φτιαγµένες από τον παππού του ιδιοκτήτη, το διακεκριµένο κουκλοπαίχτη της Χλώρακας, Πάφιο», µε πληροφορεί η Ρουθ.

 

Παλιό χωριό του Στροβόλου

Μια άλλη στροφή κατά µήκος του ποταµού οδηγεί στο παλιό χωριό του Στροβόλου, όπου τα σπίτια διατηρούν την παραδοσιακή αρχιτεκτονική και την ατµόσφαιρα της αυθεντικής κυπριακής φιλοξενίας. Απολαύστε παραδοσιακό φαγητό στην ταβέρνα Το Μαντρί και επισκεφθείτε το παλιό αποικιακό κτίριο του δήµου, το οποίο φιλοξενεί περιοδικές εκθέσεις Κυπρίων καλλιτεχνών.

Αν ανήκετε στην κατηγορία των πιο φιλόδοξων περιπατητών, µπορείτε να συνεχίσετε τη βόλτα σας, πάντα κατά µήκος του ποταµού, µέχρι το παλιό χωριό της Λακατάµιας, µε τα ευδιάκριτα, αυθεντικά κυπριακά χρώµατα. Κι αν επιζητάτε µια πιο περιπετειώδη διαδροµή, µπορείτε να προχωρήσετε µέχρι και την πηγή στα Κονιά, πάνω από την Ιερά Μονή Μαχαιρά – θα χρειαστείτε, ωστόσο, µερικές µέρες και αρκετές στάσεις.

Εντός των τειχών

Μέσω της Πύλης Πάφου

«Οι Βενετοί µε τους εξειδικευµένους µηχανικούς τους ήταν αυτοί που ανακατεύθυναν τον Πεδιαίο ποταµό και τον έκαναν να ρέει γύρω από τη βόρεια πλευρά της πόλης, αντί διά µέσου της µεσαιωνικής, της οποίας οι κήποι διακοσµούσαν και τις δύο όχθες του». Η Ρουθ είναι µια κινητή βιβλιοθήκη σκέφτοµαι, καθώς εκείνη µε ρωτά αν είµαι έτοιµη για τη δεύτερη βόλτα µας. Γνέφω καταφατικά και αµέσως µετά µου διευκρινίζει πως, σ’ αυτή τη βόλτα, η παρουσία του ποταµού θα είναι µόνο νοερή. «Ένας περίπατος µέσω της Πύλης Πάφου µας δίνει την αίσθηση της ροής του ποταµού, ο οποίος σήµερα αντικαθίσταται από ένα δρόµο που ονοµάζεται κατ’ ευφηµισµόν “Πράσινη γραµµή”».

Πύλη Πάφου. Αριστερά βλέπουµε τα ερείπια του café Spitfire, άλλοτε σηµείο αναφοράς για τους ντόπιους, και πιο πέρα την πέτρινη λατινική εκκλησία του Τίµιου Σταυρού της Φραγκισκανικής Τάξης. «Λέγεται πως ο Άγιος Φραγκίσκος σταµάτησε στην Κύπρο καθ’ οδόν για την Παλαιστίνη», µε πληροφορεί η Ρουθ. Στροφή προς τα δεξιά και µπροστά µας στέκει το κατάλοιπο ενός κτιρίου ροµανικού-γοτθικού ρυθµού, το µοναδικό που έχει αποµείνει από το µεγάλο παλάτι των Λουζινιανών (13ο αι.), το οποίο έφτανε µέχρι τους δηµοτικούς κήπους. Σήµερα, το κτίριο αυτό αποτελεί το Πολιτιστικό Κέντρο Καστελιώτισσα. Οι αψίδες εσωτερικού χώρου δηµιουργούν µια όµορφη εικόνα και παρέχουν άριστη ακουστική υποστήριξη για τις συναυλίες που διεξάγονται συχνά. Χαζεύουµε τα όµορφα αρχοντικά της οδού Μεγάλου Αλεξάνδρου, φτάνουµε στο εστιατόριο Σιαντρής, φηµισµένο για τα κυπριακά πιάτα του. Στάση για γλυκό του κουταλιού και επ’ ευκαιρία η Ρουθ µού συστήνει το βιβλίο «Historic Nicosia», µε τη λεπτοµερή περιγραφή της πλούσιας πολυεπίπεδης πόλης, όπως διαµορφώθηκε διά µέσου των αιώνων.

Πλατεία Φανερωµένης

Από την οδό Πυγµαλίωνος διασχίζουµε την οδό Λήδρας και φτάνουµε στη Νικοκλέους. Στα δεξιά, το ιστορικό ζαχαροπλαστείο Hurricane, στους τοίχους του οποίου βρίσκεται αναρτηµένη η 80χρονη ιστορία του. Λίγο µετά, συναντάµε ένα όµορφο, λευκό νεοκλασικό κτίριο που στεγάζει την Εθνική Βιβλιοθήκη, κάτω από την οποία βρίσκεται η ταβέρνα Berlin µε καλό σουβλάκι και ψητά στη σχάρα. Εδώ δεσπόζουν παλιά αρχοντικά, η εκκλησία της Παναγίας της Φανερωµένης, το πρώτο γυµνάσιο θηλέων και το µικροσκοπικό θρησκευτικό κτίριο όπου σώζονται υπολείµµατα βυζαντινών, λατινικών και οθωµανικών χαρακτηριστικών. Στο ίδιο δροµάκι βρίσκεται και το δηµοφιλές εστιατόριο Ματθαίος µε τα κυπριακά µαγειρευτά του, που δίνει στη Ρουθ την αφορµή για ακόµα δύο προτάσεις βιβλίων: το «Cyprus: A Culinary Journey» και το «For the Love of the Wine».

Παλιά Δηµοτική Αγορά

Από την οδό Ασκληπιού, µπαίνουµε δεξιά στη Διονυσίου, προχωρώντας νοερά κατά µήκος του ποταµού, ανάµεσα στους ξυλουργούς και τους σιδηρουργούς. Το φωτογραφικό βιβλίο του Νίκου Φιλίππου, «Off the Map», που αποτυπώνει µικρές επιχειρήσεις και ασυνήθιστους χαρακτήρες, οι οποίοι παρέµειναν κρυµµένοι στην Παλιά Λευκωσία, αποτελεί ένα άψογο συµπλήρωµα των εικόνων που αντικρίζουµε. Ο δρόµος καταλήγει στην Παλιά Δηµοτική Αγορά µε το εκµοντερνισµένο στιλ της – µια κενή πλέον αγορά, γεµάτη αναµνήσεις. Ό,τι απέµεινε από το παρελθόν της είναι το εστιατόριο Άγ. Γεώργιος, επίσης µε κυπριακή κουζίνα. Ο περίβολος ανοίγει σε ένα µεγάλο αρχαιολογικό χώρο που µαρτυρά την ύπαρξη ενός κτιρίου της µπρούτζινης εποχής του 12ου αιώνα π.Χ. Το µοντέρνο κτίριο που αναδεικνύεται στα άκρα είναι το νέο δηµαρχείο της πόλης.

Οδός Ερµού

Περνάµε από το NiΜAC –την Παλιά Ηλεκτρική, που µετατράπηκε σε σύγχρονη γκαλερί τέχνης– και στρίβουµε στην οδό Τεµπών, που µας οδηγεί στην Πενταδαχτύλου, η οποία τελειώνει στην οδό Ερµού, στις παλιές όχθες του ποταµού. Στα δεξιά, συναντάµε το Κέντρο Εικαστικών Τεχνών και Έρευνας (CVAR), το µουσείο ταξιδιωτών µε τη µόνιµη συλλογή του που στεγάζεται σε έναν αναπαλαιωµένο αλευρόµυλο. Στα αριστερά, το Pharos Arts Foundations, ένα αναπαλαιωµένο εργοστάσιο υποδηµάτων, που φιλοξενεί συναυλίες κλασικής µουσικής. Η Ερµού τελειώνει σε τρεις δρόµους, τους παλιούς παραπόταµους του Πεδιαίου. Στα αριστερά η περιοχή Χρυσαλινιώτισσα µε τα θαυµάσια αρχοντικά της και τις δύο αρχαίες βυζαντινές εκκλησίες της, καθώς και το πολιτιστικό κέντρο του Πανεπιστηµίου Κύπρου Αξιοθέα. Ο τρίτος δρόµος είναι η οδός Αµµοχώστου, µε την Γκαλερί Γκαράζ και παραδίπλα την πρόσοψη του τζαµιού Taht-el-kale (Tahtakale) που συνδέεται µε µια βενετσιάνικη δοµή. «Αυτό το µικρό κτίριο που βρίσκεται πλάι από το τζαµί είναι το παλιό σπίτι διοδίων όπου πλήρωναν οι Λευκωσιάτες για να διασχίσουν τον ποταµό», µε ενηµερώνει η Ρουθ.

  

Το όραµα του ποταµού

Στη συνέχεια, συναντάµε το Μουσείο Χαρακτικής Χαµπή, το οποίο στεγάζεται σε έναν αναπαλαιωµένο φούρνο και φιλοξενεί έργα του σπουδαίου Κύπριου χαράκτη Χαµπή. Μια βόλτα στα αριστερά, µας φέρνει στο πάρκο Μελίνα Μερκούρη, που προσφέρει θέα της βενετσιάνικης πέτρας, µέρος του καµπυλωτού προµαχώνα. Και ένα µονοπάτι στο πλάι, που οδηγεί σε ένα ύψωµα πάνω από την Πύλη είναι ό,τι καλύτερο για τον επίλογο της βόλτας µας. «Εδώ βλέπεις όλη την πόλη στα ανατολικά, καθώς και µια υπέροχη θέα της Κερύνειας», λέει η Ρουθ, και σχεδόν ψιθυριστά προσθέτει: «Εδώ φαντάζεσαι το πώς ο ποταµός θα είχε ακολουθήσει το δρόµο του προς την Ανατολή».

Σχόλια
Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.
Προσθήκη σχολίου

* Υποδεικνύει ένα απαιτούμενο πεδίο

Αποδεκτές μορφές: mp4,mov,png,jpg,gif

Συμφωνώ με την αποθήκευση και επεξεργασία των δεδομένων που παρέχονται στο παρόν έντυπο σύμφωνα με τις οδηγίες που ορίζονται στην Πολιτική Απορρήτου της παρούσας ιστοσελίδας.

Επιβεβαιώστε την συγκατάθεση σας