Υπάρχει ένα χωριό που δεν µοιάζει µε κανένα. Στον Αγρό, ο αέρας µυρίζει τριαντάφυλλο και θαρρείς πως έχει χρώµα ροζ.
Κείμενο: Ρομίνα Ξύδα
Φωτογραφίες: Παναγιώτης Μηνά
Σκαρφαλωµένο στην οροσειρά του Τροόδους, χτισµένο αµφιθεατρικά σε επτά λόφους και στολισµένο µε χιλιάδες τριανταφυλλιές, το κεφαλοχώρι της Λεµεσού, που ακούει στο όνοµα Αγρός, είναι ένας τόπος ευλογηµένος. Εκεί, ευδοκιµεί και βασιλεύει για περισσότερο από έναν αιώνα η ροδή-δαµασκηνή (Rosa damascena), η τριανταφυλλιά µε το απαλό ροζ χρώµα, τα τριάντα πέταλα και το έντονο άρωµα. Κι αν η µυθολογία συνοδεύει την ανάδυση της Κύπριας θεάς Αφροδίτης από τους αφρούς της θάλασσας µε τριαντάφυλλα σταλµένα από τους θεούς, για να αρωµατίσουν τον αέρα που θα ανέπνεε, η πραγµατικότητα αναδεικνύεται ακόµη πιο συναρπαστική.

Είναι Νοέµβριος του 1917, όταν ο προικισµένος δάσκαλος του δηµοτικού σχολείου, γέννηµα-θρέµµα της περιοχής, Νέαρχος Κληρίδης, προτρέπει τους εξήντα περίπου µαθητές του να διαδώσουν όλοι µαζί την καλλιέργεια της δικής τους τριανταφυλλιάς στα πέρατα του κόσµου, κάτι που θα συνέβαλλε τόσο στη φήµη του χωριού όσο και στην ουσιαστική βελτίωση του επιπέδου ζωής της τοπικής κοινότητας. Το µικρό φυτώριο στην άκρη της αυλής είναι µόνο η αρχή… Τα παιδιά ενθουσιάζονται µε την ιδέα και συµφωνούν καθένα από αυτά να φυτεύει κάθε χρόνο στα κτήµατα των γονιών του πενήντα τριανταφυλλιές. Αυτή ακριβώς είναι η στιγµή που οι άνθρωποι σφραγίζουν το µπόλιασµα του Αγρού µε χιλιάδες ροζ τριαντάφυλλα. Η αγορά αποστακτήρα για την παραγωγή ροδοστάγµατος είναι το επόµενο βήµα, σε ένα δρόµο γεµάτο από χρώµα και άρωµα τριανταφυλλιάς.

Σήµερα, η αρωµατική ροδή-δαµασκηνή αποτελεί το σήµα κατατεθέν του χωριού, η συγκοµιδή της µια πραγµατική ιεροτελεστία και τα προϊόντα που παράγονται από αυτήν έναν αληθινό θησαυρό – γεύσης και υγιεινής διατροφής. Κάθε Μάιο, εποχή που ανθίζουν τα τριαντάφυλλα, είναι η ώρα της συγκοµιδής, µια πραγµατική γιορτή που διαρκεί γύρω στις είκοσι ηµέρες. Νωρίς το πρωί, προτού ο ήλιος ζεστάνει τα τριαντάφυλλα και «κλέψει» το άρωµά τους, κάτοικοι του χωριού, φίλοι, αλλά και επισκέπτες κόβουν ένα ένα τα λουλούδια µε ένα τρυφερό σπάσιµο του κοτσανιού, ώστε να µην τραυµατιστούν, και τα τοποθετούν σε δίχτυ. Έτσι, τα ροδοπέταλα διατηρούν ακόµη τη φρεσκάδα και την υγρασία τους, µαζί µε την πλούσια περιεκτικότητά τους σε αιθέρια έλαια. Ακολουθεί η αφαίρεσή τους από το µίσχο, ο καθαρισµός τους και η τοποθέτησή τους σε µεγάλα καζάνια. Σειρά έχει η διαδικασία της απόσταξης, από την οποία θα προκύψει το ροδόσταγµα, ό,τι πιο εκλεκτό µπορεί να συλλάβει ο ανθρώπινος νους και η φαντασία: τσάι, µαχαλεπί, γλυκό τριαντάφυλλο, ξηροί καρποί µε τριαντάφυλλο, σοκολατάκια, λουκούµια, λικέρ, απεριτίφ, αιθέρια έλαια, αρωµατικά κεριά, σαπούνια, µαρµελάδες, ξίδι, ακόµη και καλλυντικά (κρέµες προσώπου και σώµατος) που προστατεύουν την επιδερµίδα από τις βλαβερές συνέπειες των ελεύθερων ριζών. Όλη αυτή η παράδοση, όλη αυτή η ιστορία δεν θα µπορούσε να µην έχει τη δική της γιορτή. Το 2006 έλαβε χώρα η πρώτη διοργάνωση της Γιορτής Τριανταφύλλου, κι έκτοτε κάθε Μάιος ισοδυναµεί για τον Αγρό µε ένα µεγάλο γεγονός. Οι λάτρεις των ρόδων, για δύο ολόκληρες εβδοµάδες, έχουν τη δυνατότητα να γνωρίσουν τον κόσµο του τριαντάφυλλου µέσα από δεκάδες δραστηριότητες και επιδείξεις, να επισκεφθούν εκθέσεις µε προϊόντα φτιαγµένα από τα ρόδα του Αγρού, να συµµετάσχουν µαζί µε τους ντόπιους στη συγκοµιδή, να παρακολουθήσουν τη διαδικασία της απόσταξης ροδοστάγµατος και να διασκεδάσουν µε την ψυχή τους, στο πλαίσιο µουσικοχορευτικών παραστάσεων.

Αν, πάλι, ο δρόµος σάς βγάλει στον Αγρό κάποια άλλη εποχή, δεν έχετε παρά να απολαύσετε το µεγαλείο της φύσης, σε ένα χωριό που µυρίζει ολόχρονα τριαντάφυλλο.