αντρεας Μαυρομματης: ενας σεφ στο Παρισι

People

Με αφοσίωση, υποµονή, πάθος και σεβασµό στην παράδοση, ο καταξιωµένος chef έχει καταφέρει να αναδείξει τις αυθεντικές γεύσεις της ελληνικής και κυπριακής κουζίνας, καθιστώντας τες λαµπρό σηµείο αναφοράς στο γαστρονοµικό στερέωµα του Παρισιού.

Συνέντευξη: Πιερής Παναγή

Λένε ότι οι γεύσεις της παιδικής µας ηλικίας είναι εκείνες που µας καθορίζουν για πάντα. Και αυτό ισχύει για τον Αντρέα Μαυροµµάτη. Εδώ και χρόνια, µετατρέπει τις εικόνες και τις γεύσεις των παιδικών του χρόνων απ’ τα βουνά της Πιτσιλιάς σε ένα µοναδικό γαστρονοµικό ταξίδι. Θυµάται ακόµα τη γεύση από τα πρώτα αγγούρια και τις πρώτες ντοµάτες της σεζόν, τα ροδάκινα που µάζευαν από τα δέντρα στον Άγιο Ιωάννη, ένα µικρό χωριό σε υψόµετρο 900 µέτρων στον Αγρό, το κατσικίσιο τυρί που έφτιαχνε η µητέρα του, η κυρία Θεσσαλία. «Η µητέρα µου έκανε τα δικά της χαλλούµια. Είχαµε κατσίκες και κάθε πρωί φρέσκο γάλα. Έτσι µάθαµε τις αυθεντικές γεύσεις. Έφτιαχνε, επίσης, εξαιρετικά µαγειρευτά: φασολάκια µε κρέας, κολοκάσι µε σέλινο, κεφτέδες µε πλιγούρι, αφέλια µε ξερό κόλιαντρο. Απ’ την άλλη, ο µακαρίτης ο πατέρας µου ήταν οδηγός λεωφορείου, είχε δικά του λεωφορεία και έκανε διαδροµές από το χωριό στην πόλη, αλλά και εκδροµές. Έφτιαχνε όµως και αλλαντικά στο σπίτι. Ήµασταν αυτόνοµοι, είχαµε τα δικά µας λουκάνικα, το χοιροµέρι µας…».

Ο ίδιος βρέθηκε στο Παρίσι το 1977 για σπουδές ψυχολογίας. «Όταν είσαι νέος, ονειρεύεσαι να κάνεις πράγµατα, να γίνεις κάποιος. Μικρός ήθελα να γίνω καθηγητής φιλολογίας, αλλά δεν τα κατάφερα στις εξετάσεις για να µπω σε ελληνικό πανεπιστήµιο. Στο στρατό βρήκα ένα φίλο που διάβαζε Φρόιντ. Διάβασα κι εγώ, και µου άρεσε η κοινωνιολογική πτυχή του θέµατος. Έτσι, επέλεξα να πάω στη Γαλλία, γιατί ήταν δωρεάν τα πανεπιστήµια και είχαµε µια καλή καθηγήτρια στο σχολείο που µας έκανε να αγαπήσουµε τη χώρα αυτή. Γράφτηκα σε ένα πανεπιστήµιο µε σκοπό να γίνω ψυχολόγος».

Τον ρωτάω ποιες εικόνες της Κύπρου είχε µαζί του. «Κουβαλούσα µαζί µου τα βιώµατά µας, τις αναµνήσεις των γεύσεων της κουζίνας της µάνας µου, τις µνήµες από τα οικογενειακά τραπέζια µας. Θεωρώ τον εαυτό µου τυχερό, γιατί γεννήθηκα σε χωριό και εκεί γνώρισα την αυθεντική γεύση των προϊόντων και την εποχικότητα. Οι ρίζες µας είναι η ταυτότητά µας. Από την οικογένειά µου, όµως, πήρα και κάτι άλλο: οι γονείς µου έµαθαν σε εµένα και στα αδέλφια µου να αγαπάµε τη δουλειά. Αυτό ήταν ένα όπλο για όλους µας, για να µην το βάζουµε κάτω ποτέ. Θέλει επιµονή για να πετύχεις αυτό που θέλεις και για να γίνεις ο καλύτερος. Φτάσαµε στο Παρίσι µε τα αδέλφια µου και προσπαθήσαµε πολύ, κι ας ήταν όλα άγνωστα και απίστευτα ακαταλαβίστικα για εµάς. Δεν είχαµε χρήµατα, ενώ από την πρώτη µέρα ψάχναµε κάπου να εργαστούµε». Ξεκίνησε να δουλεύει σε ελληνικά εστιατόρια. Αρχικά έπλενε πιάτα, πέρασε από όλα τα πόστα της κουζίνας και έπειτα βγήκε στη σάλα για να σερβίρει. «Μόνο έτσι µαθαίνει κανείς. Δεν ξεκινάς και γίνεσαι αµέσως µάγειρας. Θέλει επιµονή και σκληρή δουλειά».

Από το 1981, σερβίρει στο Παρίσι µια κουζίνα µακριά από τα γνωστά κλισέ των ελληνικών εστιατορίων του εξωτερικού. «Ξεκινήσαµε πριν από 40 χρόνια και η εικόνα που είχαν οι Γάλλοι για την ελληνική και την κυπριακή κουζίνα ήταν σχεδόν φολκλορική. Η εικόνα που είχαν ήταν το τρίπτυχο “µουσακάς – σουβλάκι – τζατζίκι”. Καλός και ο µουσακάς, καλό και το τζατζίκι, αλλά η ελληνική κουζίνα δεν είναι µόνο αυτά». Από την αρχή της διαδροµής του θέλησε να αναβαθµίσει την εικόνα της κυπριακής κουζίνας στο εξωτερικό κι έτσι το 1981 άνοιξε µαζί µε τα αδέλφια του ένα µικρό παντοπωλείο στο 5ο Διαµέρισµα του Παρισιού, µε προϊόντα από Κύπρο και Ελλάδα. «Προς το τέλος των σπουδών µου, ένας γείτονας µας είπε ότι νοικιάζει ένα µικρό µαγαζί και ρώτησε εάν ενδιαφερόµασταν να το πάρουµε και να ανοίξουµε εστιατόριο. Δεν το είχαµε σκεφτεί ποτέ µέχρι τότε, έστω κι αν δουλεύαµε στο χώρο. Ήταν ένα πολύ µικρό µαγαζί, το οποίο δούλευε ως take away. Δεν είχαµε χρήµατα ούτε για εξοπλισµό και φέρναµε τις κατσαρόλες από το σπίτι µας». 

Στα ράφια του, είχαν κυπριακό λάδι, τυριά, σπιτικές µαρµελάδες, Κουµανταρία. Σήµερα, µου λέει πως στη λίστα κρασιών στο βραβευµένο µε Michelin εστιατόριό του έχουν Ξυνιστέρι, Γιαννούδι –µια υπέροχη, ξεχασµένη ποικιλία που αναβιώνει τα τελευταία χρόνια και χαίρεται γι’ αυτό–, Μαύρο και, φυσικά, παλαιωµένη Κουµανταρία. «Μια φορά το χρόνο, γίνεται ένα δείπνο µε τους καλύτερους sommeliers της Γαλλίας. Εκεί βγήκε ο Olivier Poussier, ο καλύτερος του κόσµου, και µίλησε για 5 λεπτά για την Κουµανταρία, µπροστά στην αφρόκρεµα των ειδικών του κρασιού. Φώναξε µάλιστα και τον αδελφό µου, τον Ευαγόρα, και τον ευχαρίστησε που του σύστησε αυτό το υπέροχο επιδόρπιο κρασί. Αυτή είναι η δουλειά που κάνουµε. Προωθούµε τη χώρα µας. Και δεν το κάνουµε για να µας πει κανείς “ευχαριστώ”. Θεωρώ πως είναι µια πράξη πατριωτική. Κάποιος που αγαπά τον τόπο του δεν θέλει να τον εκµεταλλεύεται για προσωπικό του κέρδος. Το κάνει γιατί έτσι νιώθει πως είναι το σωστό».

Αναρωτιέµαι ποιο ήταν το κίνητρό του όταν ξεκινούσε. «Η δηµιουργία. Να ανακαλύψω καινούργιες γεύσεις, προσθέτοντας το δικό µου touch, ώστε να γίνει πιο έντονα κυπριακό». Καθώς η συζήτηση προχωρά, γίνεται σαφές ότι για τον Αντρέα Μαυροµµάτη η µαγειρική είναι κάτι περισσότερο από απλή προετοιµασία φαγητού· είναι µια τέχνη που απαιτεί σεβασµό και αφοσίωση. «Είναι απαραίτητο να σέβεσαι την εποχικότητα των υλικών. Δεν µπορείς να βάλεις σπαράγγια τον Ιούνιο ή ντοµάτα το χειµώνα – αυτοί είναι βασικοί κανόνες», τονίζει. Αρνείται να χρησιµοποιήσει προϊόντα που έχουν διανύσει εκατοντάδες χιλιόµετρα και έχουν χάσει τη γεύση τους. Η φιλοσοφία του για την ελληνική και κυπριακή κουζίνα είναι εξίσου ξεκάθαρη. «Η ελληνική κουζίνα µπορεί να φαίνεται παράξενη για τους Γάλλους, που είναι συνηθισµένοι στην τρούφα και το φουά γκρα», παραδέχεται. «Όµως, οι µεσογειακές γεύσεις έχουν τη δική τους αξία». Μου περιγράφει πώς παίρνει παραδοσιακά πιάτα και τα µεταµορφώνει, διατηρώντας την αυθεντική τους γεύση, προσθέτοντας µια πινελιά φινέτσας. «Για παράδειγµα, µπορεί να φτιάξουµε ένα µοσχάρι στιφάδο που, ενώ διατηρεί την κυπριακή γεύση του, είναι µαγειρεµένο χωρίς λίπος, µε τέτοια λεπτοµέρεια και τόσες άλλες τεχνικές, που το κάνει µοναδικό».

Στην Κύπρο επιστρέφει συχνά για να δει την οικογένειά του. «Εάν ερχόταν κάποιος για πρώτη φορά, θα του έλεγα να επισκεφτεί τα βουνά µας και την ενδοχώρα, για να δει όλες αυτές τις αποχρώσεις του πράσινου και του χρυσού στα φύλλα. Να πάει στα υπέροχα µοναστήρια που είναι στον κατάλογο της UNESCO. Να φάει σε µικρές ταβέρνες –υπάρχουν υπέροχες στο Όµοδος–, να δει τα µωσαϊκά της Πάφου, το φανταστικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Λευκωσίας. Να επισκεφτεί τα χωριά στο Τρόοδος και να δει πώς γίνεται το χαλλούµι». Θυµάται πως, χρόνια πριν, η γαλλική δηµόσια τηλεόραση ήθελε να του κάνει ένα τηλεοπτικό αφιέρωµα. «Θα ερχόµασταν Κύπρο, και τους πήγα στον Αγρό για να κάνουµε, µαζί µε τις γυναίκες του χωριού και τη µάνα µου, χαλλούµι. Πήραµε ένα χαρτζί, βάλαµε µέσα την πυθκιά, το γάλα και φτιάξαµε αναρή και χαλλούµι. Ξετρελάθηκαν! Αυτά είναι που µας κάνουν µοναδικούς: οι παραδόσεις και η φιλοξενία µας».

Από το 2018, κατέχει το ανώτατο βραβείο για ένα µάγειρα, ένα αστέρι Michelin, και έγινε ο πρώτος Κύπριος που έχει κερδίσει αυτή τη διάκριση. «Δεν είναι τόσο σηµαντικό να φτάσεις κάπου, αλλά να παραµείνεις ψηλά. Εκεί, είναι ένας αγώνας για να διατηρήσεις την πρωτιά. Και για να γίνει αυτό, χρειάζεται σταθερότητα. Δεν γίνεται να έρθει κάποιος να φάει κάτι και την εποµένη που θα παραγγείλει ξανά το ίδιο πράγµα να το φάει διαφορετικά. Ο πελάτης θα πληρώσει τα ίδια λεφτά και τις δύο φορές και πρέπει να τον σεβαστείς. Πολλές φορές δίνουµε µεγάλη έµφαση στην εµφάνιση και όχι στη γεύση. Η γεύση, όµως, είναι το 95% του πιάτου. Και η εµφάνιση παίζει ρόλο, αλλά αυτό κρατάει 2 δευτερόλεπτα. Όπως είπε και ο Προυστ, “η γεύση µάς απελευθερώνει από τις λύπες και τις χαρές µας”».

Σχόλια
Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.
Προσθήκη σχολίου

* Υποδεικνύει ένα απαιτούμενο πεδίο

Αποδεκτές μορφές: mp4,mov,png,jpg,gif

Συμφωνώ με την αποθήκευση και επεξεργασία των δεδομένων που παρέχονται στο παρόν έντυπο σύμφωνα με τις οδηγίες που ορίζονται στην Πολιτική Απορρήτου της παρούσας ιστοσελίδας.

Επιβεβαιώστε την συγκατάθεση σας