Τεχνη Παντου

Cyprus unlocked

Κείμενο: Ανδρέας Κατσιής / Φωτογραφίες: Silvio Augusto Rusmigo

Στη Λεμεσό, η τέχνη δεν έχει όρια. Από τους τοίχους και τα στενά μέχρι τα εργαστήρια και τους δημόσιους χώρους, διαχέεται στον αστικό ιστό και γίνεται αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας.

Πολύχρωμο υφαντό πορτρέτο εκτεθειμένο σε καβαλέτο.

Πίσω από τη ζωντάνια του παραλιακού μετώπου και το σύγχρονο παλμό της Λεμεσού, κρύβεται ένας ολόκληρος κόσμος γεμάτος ιστορίες και πρόσωπα, που χαρίζουν στην πόλη μια πιο αυθεντική, πολυδιάστατη ταυτότητα. Αρκεί ένας περίπατος στο κέντρο, για να αντιληφθεί κανείς ότι η τέχνη εδώ δεν περιορίζεται σε κλειστούς χώρους· ξεπροβάλλει σε προσόψεις και στενά σοκάκια, ζει μέσα σε μικρά εργαστήρια και παίρνει μορφή από χέρια προικισμένα με το χάρισμα της δημιουργίας. Ένας ζωντανός καμβάς, που αποκαλύπτεται αργά, βήμα βήμα.

Μπασκέτα μπροστά από πολύχρωμη γεωμετρική τοιχογραφία.

Όσο περιμένω τον Silvio σε κάποιον παράδρομο της οδού Ανεξαρτησίας, την οδό Αθηνών, το βλέμμα μου σταματά σε ένα εντυπωσιακό mural: η προσωπογραφία του Salvador Dalí, πλαισιωμένη από αναφορές σε εμβληματικά έργα του και το hashtag #openmuseum. Μια σύντομη αναζήτηση αποκαλύπτει ότι πρόκειται για ένα διαδραστικό project που φέρνει το κοινό πιο κοντά σε διαχρονικούς δημιουργούς, αναδεικνύοντας τη σημασία της προσβασιμότητας στην τέχνη: ένα ανοιχτό «μουσείο», όπου ο καθένας μπορεί να τη βιώσει και να την ερμηνεύσει με το δικό του τρόπο.

Μεγάλη σουρεαλιστική τοιχογραφία σε κτίριο της Λεμεσού.

Το ρολόι δείχνει 10:00 και κατευθυνόμαστε προς ένα στενό αδιέξοδο της οδού Στάθη Παπαδάκη, νότια της Αγίου Ανδρέου. Εκεί, από το 2017, στεγάζεται το Δημοτικό Κέντρο Τεχνών Λεμεσού, το οποίο φιλοξενεί περιοδικές εκθέσεις ντόπιων και ξένων καλλιτεχνών. Το υπέροχο αυτό πλινθόκτιστο κτίριο, με την εσωτερική αυλή, συγκαταλέγεται στις παλαιότερες αποθήκες της πόλης και έχει κηρυχθεί διατηρητέο από το 1995, αποτελώντας χαρακτηριστικό δείγμα της μετάβασης από την οθωμανική περίοδο στην αγγλοκρατία.

Φουτουριστική τοιχογραφία με ποδήλατο στο προσκήνιο.

Στην οδό Σαριπόλου, μας περιμένει ο Γιώτης Κυριάκου, ένας από τους εμπνευστές και διοργανωτές του Street Life Festival Limassol, το οποίο συμπληρώνει φέτος 19 χρόνια παρουσίας. «Όταν ξεκινούσαμε αυτή την προσπάθεια με τον Χρήστο (Edmon), που είναι και ο ίδιος καλλιτέχνης, κανείς δεν πίστευε ότι θα είχε μέλλον. Θυμάμαι, τα πρώτα χρόνια, τις συζητήσεις με τους κατοίκους της περιοχής, για να μας επιτρέψουν να χρησιμοποιήσουμε τους τοίχους των σπιτιών τους ως καμβάδες. Και δεν ήταν μόνο η τέχνη· ήταν κάτι πιο βαθύ, γιατί, όπως βλέπετε, η πλειοψηφία των murals και των stencils μένουν άθικτα, χωρίς graffiti. Υπάρχει σεβασμός, γιατί φέραμε νέα παιδιά και τους δώσαμε χώρο να εκφραστούν», μας λέει. Σήμερα, το κέντρο της πόλης λειτουργεί σαν μια ανοιχτή γκαλερί, με έργα τα οποία σε κάποιες περιπτώσεις παραμένουν για χρόνια, όπως η χαρακτηριστική μορφή της Ασιάτισσας με το μωρό της, ένα έργο που δημιουργήθηκε πριν από περίπου μία δεκαετία.

Μεγάλη τοιχογραφία ηλικιωμένης γυναίκας που αγκαλιάζει ένα παιδί.

Καθώς κατηφορίζουμε, μια βιτρίνα με χειροποίητα κοσμήματα τραβά την προσοχή μας. Το Skulukuin Art & Handmade Jewellery άνοιξε στην περιοχή πριν από χρόνια, σε μια περίοδο που το κέντρο έμοιαζε ακόμη με εργοτάξιο. «Όταν μετακόμισα στη Λεμεσό από την Αθήνα, όπου εργαζόμουν ως τοπογράφος, ανακάλυψα μια πιο δημιουργική και καλλιτεχνική πλευρά του εαυτού μου, που δεν ήξερα ότι υπήρχε. Κάπως έτσι ξεκίνησα να σχεδιάζω και να κατασκευάζω κοσμήματα, τα οποία θεωρώ μικρά έργα τέχνης», αναφέρει η Μαρία, με τα μάτια της να χαμογελούν. Προχωρώντας, το αστικό τοπίο αλλάζει από γωνιά σε γωνιά. Η Λεμεσός αποκαλύπτεται σαν ένα μωσαϊκό πολιτισμικών επιρροών, αποτυπωμένων σε κάθε έκφανση της καλλιτεχνικής της έκφρασης.

Άνδρας παρατηρεί μεγάλη τοιχογραφία σε μπλε αποχρώσεις στη Λεμεσό.Φτάνοντας στην οδό Ελλάδος, ανακαλύπτουμε το Aphi Creative Space, ένα εργαστήρι τέχνης και δημιουργικής έκφρασης για μικρούς και μεγάλους. Ο χώρος εκτείνεται σε δύο ορόφους και προσφέρει τη δυνατότητα ενασχόλησης με ποικίλες μορφές δημιουργίας, από ζωγραφική και κατασκευές μέχρι κέντημα και σχέδιο μόδας. Στον ίδιο δρόμο, συναντάμε και το MeMeraki Residency, ένα καταφύγιο για καλλιτέχνες, που τους δίνει το πεδίο να δημιουργούν, να εκφράζονται και να πειραματίζονται ελεύθερα, μέσα από τη μεταξύ τους αλληλεπίδραση.

Πέτρινο γλυπτό δίπλα σε φοίνικα στην παραλία της Λεμεσού.

Στη διαδρομή προς το Παλιό Ξυδάδικο, σταματάμε σε έναν πολύχρωμο χώρο που θυμίζει γήπεδο μπάσκετ. Όπως μας εξηγεί ο Γιώτης, για χρόνια λειτουργούσε ως σημείο στάθμευσης, μέχρι που, στο πλαίσιο του Σχεδίου Βιώσιμης Μετακίνησης, προτάθηκε να παραχωρηθεί σε έναν καλλιτέχνη και να αποκτήσει νέα ζωή. Λίγο πιο κάτω, στην οδό Γενεθλίου Μιτέλλα, βρίσκουμε έναν από τους πιο ενδιαφέροντες πεζόδρομους του ιστορικού κέντρου. Ένα κράμα από χώρους εστίασης, cafés, μπαρ και σημεία πολιτισμού, που συνυπάρχουν αρμονικά και διαμορφώνουν μια ιδιαίτερη ατμόσφαιρα, ειδικά τις καλοκαιρινές βραδιές.

Κυκλικό μεταλλικό γλυπτό στην παραλία της Λεμεσού.

Στο Παλιό Ξυδάδικο ή αλλιώς Centre of Performing Arts MITOS, που λειτουργεί εδώ και χρόνια ως πολυχώρος τέχνης, συναντάμε τον Ιωάννη και τη Μυρτώ. Αδέλφια και ιδιοκτήτες του Fosaki pottery studio, που βρίσκεται ακριβώς δίπλα, έχουν καταφέρει, μέσα σε μόλις δύο χρόνια, να δημιουργήσουν μια δυνατή κοινότητα γύρω από το έργο τους. «Μεγαλώσαμε βλέποντας τη μητέρα μας να φτιάχνει μικρά θαύματα από πηλό, οπότε αποφασίσαμε να το συνεχίσουμε, δημιουργώντας αυτό το εργαστήριο, σε ένα δρόμο που μέχρι πριν από λίγο διάστημα φιλοξενούσε κυρίως μπαρ και χώρους εστίασης», τονίζει ο Ιωάννης, ενώ η Μυρτώ, δουλεύοντας στον τροχό, συμπληρώνει πως αυτό που αγαπά περισσότερο είναι το πώς αλλάζει ο χώρος μέσα στη μέρα, καθώς το πρωί λειτουργεί ως ένα ήσυχο εργαστήριο, ενώ από το απόγευμα και μετά γεμίζει κόσμο, με άλλους να δημιουργούν και άλλους να κάθονται έξω, πίνοντας το ποτό τους και ακούγοντας μουσική, σ’ ένα μοναδικό μοίρασμα.

Έκθεση σύγχρονης τέχνης σε φωτεινή γκαλερί.

Λίγο πριν κατευθυνθούμε προς την Πλατεία του Κάστρου, στην οδό Αγκύρας, κάνουμε μια στάση Στο Δρόμο του Κρίστη, που ξεκίνησε ως εναλλακτικό καφενείο και σήμερα αποτελεί σημείο αναφοράς, έχοντας εξελιχθεί σε ένα από τα πιο αγαπημένα στέκια της πόλης. Σε μικρή απόσταση βρίσκεται η Γκαλερί Μορφή –μία από τις πιο ιστορικές της Λεμεσού– καθώς και το εργαστήριο κεραμικής CAT Kerameas Ceramics του σπουδαίου κεραμίστα Ανδρέα Κάττου, τον οποίο χαζεύουμε επί το έργον, να σμιλεύει γυναικείες μορφές από πηλό. «Η δουλειά μου επικεντρώνεται κυρίως στην ανθρώπινη φύση, στις ανάγκες και στη συμπεριφορά», μας εξηγεί, συμπληρώνοντας: «Ίσως γι’ αυτό επιλέγω να παραμένω σε αυτό το χώρο εδώ και τόσα χρόνια, γιατί σε αυτή την πλευρά της πόλης η ζωή κυλά διαφορετικά, με άλλους ρυθμούς. Διατηρεί ακόμη την αυθεντικότητά της».

Μπλε πόρτα και πέτρινη είσοδος καλλιτεχνικού χώρου στη Λεμεσό.Αμέσως μετά, καταλήγουμε στην τελευταία μας στάση, το Παραλιακό Πάρκο του Μόλου. Πρόκειται ίσως για μία από τις πιο εντυπωσιακές παρεμβάσεις δημόσιας τέχνης σε αστικό τοπίο, ενσωματωμένη τόσο αρμονικά στον περιβάλλοντα χώρο, ώστε να αποτελεί πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της περιοχής – όσο και η ίδια η θάλασσα. Καθώς περπατάμε κατά μήκος της παραλιακής, πεζοδρομημένης διαδρομής, ξεδιπλώνεται μπροστά μας μια συλλογή με περισσότερα από 20 γλυπτά μεγάλης κλίμακας, κυρίως από πέτρα και μέταλλο – έργα Κυπρίων, Ελλήνων και διεθνών καλλιτεχνών που ενσωματώνουν την τέχνη στην καθημερινότητα των κατοίκων.

Αγγειοπλάστης διαμορφώνει πήλινο αγγείο στον τροχό.

Και κάπως έτσι, η βόλτα μας ολοκληρώνεται, αφήνοντας μέσα μας μια απλή συνειδητοποίηση: στη Λεμεσό, η τέχνη είναι ζωντανή, καθημερινή, βαθιά ενσωματωμένη στον παλμό και στους ανθρώπους, αναπόσπαστο κομμάτι της ίδιας της ζωής.

Καλλιτέχνιδα ετοιμάζει τραπέζι σε ιστορικό πέτρινο χώρο.

Κεραμίστρια διαμορφώνει ένα πήλινο αγγείο στο εργαστήριό της.

Δημιουργός κοσμημάτων εργάζεται σε πάγκο σε εργαστήριο στη Λεμεσό.

Σχόλια
Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.
Προσθήκη σχολίου

* Υποδεικνύει ένα απαιτούμενο πεδίο

Αποδεκτές μορφές: mp4,mov,png,jpg,gif

Συμφωνώ με την αποθήκευση και επεξεργασία των δεδομένων που παρέχονται στο παρόν έντυπο σύμφωνα με τις οδηγίες που ορίζονται στην Πολιτική Απορρήτου της παρούσας ιστοσελίδας.

Επιβεβαιώστε την συγκατάθεση σας